Afscheid: overdenking van de maand

Heeft u ook zo’n moeite met afscheid nemen? Ik bedoel niet het gewone afscheid nemen van
een vriend of vriendin waar je eventjes een kopje koffie bent wezen drinken. Ik bedoel het
afscheid nemen van goede en fijne dingen in het leven die nooit meer terugkomen. Of het
afscheid nemen van mensen die je niet of hoogstwaarschijnlijk niet meer terug zal zien.

Eigenlijk bestaat een groot deel van het leven uit afscheid nemen. En ik bedacht me dat de
keerzijde van ‘afscheid nemen’ wel eens ‘groei’ zou kunnen zijn. Het begint eigenlijk al
bij de geboorte. Als de baby de veilige plek van de baarmoeder verlaat is dat als het ware
zijn eerste ‘afscheid’. Een afscheid dat zeer noodzakelijk is om verder te kunnen groeien.
Bij het volwassen worden, neem je afscheid van je kindertijd. En zo kan een mens groeien
en tot bloei komen.

Maar soms moeten we in het leven afscheid nemen van mensen en dingen waar we erg veel
van hielden. En dat afscheid kan erg zwaar vallen. Een verhuizing kan dat bijvoorbeeld
met zich meebrengen. Je neemt afscheid van het huis en de plek waar je jarenlang gewoond
hebt en waar hele goede herinneringen liggen. Je moet afscheid nemen van de mensen die om
je heen wonen en met wie je een goede band hebt opgebouwd.
Ook een verandering van werkplek of baan kan dat met zich meebrengen. Al het vertrouwde ben je kwijt en
je moet ergens anders weer opnieuw beginnen.

Opnieuw beginnen. Dat kan heel moeilijk zijn, maar daar zit wel weer de mogelijkheid tot
groei. Hoe ga je in de nieuwe situatie je leven inrichten? Welke nieuwe mogelijkheden krijg
je aangereikt en hoe los je nu problemen op? Hoe geef je het afscheid van wat jou dierbaar
was en wat je achter je moest laten een plekje in je leven?

Soms moeten we in het leven definitief afscheid nemen. Bijvoorbeeld als mensen ons
ontvallen aan de dood. Is de keerzijde van dít afscheid nemen ook groei? Ik denk dat het zo
kan zijn. Maar of we dat altijd zo kunnen ervaren…? Soms kunnen mensen zeggen: “Ik
heb dit afscheid niet gewild en als ik het terug kon draaien dan zou ik het doen,
maar ik heb ook de ervaring dat ik er op een bepaalde manier krachtiger
door geworden ben.”

Elk jaar weer noemen we de namen van hen die in onze gemeente het afgelopen kerkelijk
jaar overleden zijn. We nemen even een moment om de geliefde doden weer in
herinnering te roepen en hun namen voor God te brengen. Dat is belangrijk.
Want afscheid nemen van een geliefde, betekent niet iemand vergeten. Integendeel!
De laatste zondag van het kerkelijke jaar doet ons stilstaan bij de eindigheid en de
kwetsbaarheid van het leven. Er komt een keer een moment dat we afscheid moeten nemen
van mensen die we liefhebben. En wat kan dat afscheid moeilijk zijn!

Ja, afscheid nemen kan ik heel moeilijk vinden. Maar ik houd me voor ogen dat
afscheid ook tot groei kan leiden. Opnieuw beginnen is opstaan, vallen en weer opstaan,
om je weg in het leven te vervolgen en weer op te pakken.
Opnieuw beginnen vraagt om een opstandingsverhaal. God zelf wil je door de
diepte van het afscheid naar het leven leiden.

Gelukkig wie bij U hun toevlucht zoeken,
met in hun hart de wegen naar U.
Trekken zij door een dal van dorheid,
het verandert voor hen in een oase;
rijke zegen daalt als regen neer.
(Psalm 84: 6, 7)

ds. Jac. van Veen